लुग़त · शब्दकोश

उर्दू शब्दकोश

ग़ालिब, मीर, इक़बाल और फ़िराक़ के 8,869 शब्द — उर्दू, हिंदी और रोमन लिपि में, अंग्रेज़ी, हिंदी और उर्दू अर्थ के साथ।

تا شمعता-शम्मा
tā-shammā
prepositional phrase
EN
Up to the candle; as far as the candle.
हि
शमा (मोमबत्ती) तक; दीपक तक।
اُ
شمع تک، چراغ یا بتی تک۔
पूरा अर्थ →
تا سبوता-सुबू
tā-subū
adverbial phrase
EN
Up to the wine pitcher; reaching as far as the goblet.
हि
सुराही या मदिरा-पात्र तक; शराब के घड़े तक।
اُ
صراحی یا پیالے تک؛ شراب کے برتن تک۔
पूरा अर्थ →
تا یکता-यक
ta-yak
prepositional phrase / adverb
EN
Up to one; even a single; to the extent of one.
हि
एक तक; यहाँ तक कि एक; एक की सीमा तक।
اُ
ایک تک؛ صرف ایک کی حد تک؛ حتیٰ کہ ایک۔
पूरा अर्थ →
تا دیرता-देर
taa-der
adverb
EN
for a long time; until late; for a while
हि
देर तक; बहुत समय तक
اُ
دیر تک؛ ایک طویل عرصے تک
पूरा अर्थ →
تاکہता-कि
taa-ki
conjunction
EN
So that, in order that; lest (when used with a negative).
हि
ताकि, जिससे कि, इस उद्देश्य से कि।
اُ
تاکہ، اس غرض سے کہ، مبادا۔
पूरा अर्थ →
تامحیطता-मुहीत
taa-muheet
prepositional phrase
EN
Up to the ocean; as far as the all-encompassing sea.
हि
समुद्र तक; असीम विस्तार या परिधि तक।
اُ
سمندر تک؛ احاطہ کرنے والی حد تک۔
पूरा अर्थ →
تا نظرता-नज़र
taa-nazar
adverbial phrase
EN
As far as sight reaches; as long as vision lasts.
हि
जहाँ तक दृष्टि जाए; जब तक आँखें काम करें।
اُ
جہاں تک نگاہ کام کرے؛ تا حدِ نگاہ۔
पूरा अर्थ →
ता'अत
taa'at
noun
EN
Obedience, religious devotion, divine worship, or submission to God.
हि
ईश्वर की आज्ञाकारिता, भक्ति, बंदगी या इबादत।
اُ
فرماں برداری، بندگی، اطاعت یا عبادت۔
पूरा अर्थ →
تاباںताबाँ
Taabaan
Proper noun
EN
Pen-name of poet Mir Abdul Hai 'Taban'; literally radiant or glowing.
हि
शायर मीर अब्दुल हई 'ताबाँ'; शाब्दिक: चमकदार या रौशन।
اُ
شاعر میر عبدالحئی تاباں؛ لفظی معنی: روشن، چمکدار۔
पूरा अर्थ →
تابناکیताबनाकी
taabnaaki
noun
EN
Brilliance, radiance, luminous splendor, or glittering sheen.
हि
चमक-दमक, रौशनी, कांति या दमक।
اُ
چمک دمک، درخشندگی، تابانی یا روشنی۔
पूरा अर्थ →
طافحताफ़ेह
taafeh
adjective
EN
Brimming, overflowing; completely intoxicated with wine or passion.
हि
छलकने वाला, लबालब भरा हुआ, अत्यंत मदमस्त।
اُ
چھلکتا ہوا، لبریز، نشے سے حد درجہ سرشار۔
पूरा अर्थ →
تعجبत'अज्जुब
ta'ajjub
noun, masculine
EN
Astonishment, wonder, surprise, or amazement.
हि
आश्चर्य, हैरानी या अचरज।
اُ
حیرت، استعجاب یا اچنبھا۔
पूरा अर्थ →
तअ'ज्जुब
ta'ajjub
noun
EN
Wonder, astonishment, surprise, or amazement.
हि
आश्चर्य, अचंभा, हैरत।
اُ
حیرت، استعجاب، تعجب۔
पूरा अर्थ →
تاجورताजवर
taajwar
noun
EN
A crowned king, monarch, or sovereign ruler.
हि
मुकुटधारी राजा, बादशाह या शासक।
اُ
تاج پہننے والا، بادشاہ یا حکمران۔
पूरा अर्थ →
ताकि
taaki
conjunction
EN
So that, in order that, or to the end that.
हि
जिससे कि, इस उद्देश्य से कि।
اُ
تاکہ، اس واسطے کہ، جس غرض سے۔
पूरा अर्थ →
تعلقतअल्लुक़
ta'alluq
noun
EN
Connection, relationship, bond, or attachment.
हि
सम्बन्ध, नाता, लगाव या वास्ता।
اُ
رابطہ، رشتہ، واسطہ یا لگاؤ۔
पूरा अर्थ →
تانےताने
taane
noun
EN
Endurance, capacity, strength to bear, or taunts/reproaches depending on reading.
हि
सहनशक्ति, ताक़त, या तानना/उलाहना
اُ
برداشت کی طاقت، تاب، یا طعنے
पूरा अर्थ →
ٹانگटाँग
taang
noun (feminine)
EN
Leg; lower limb of a person or animal.
हि
पैर, पाँव, शरीर का निचला अंग।
اُ
پاؤں، ساق، نچلا عضو۔
पूरा अर्थ →
طاقت رباताक़त-रुबा
taaqat-ruba
adjective
EN
Strength-depriving, exhausting, or sapping one's power and endurance.
हि
शक्ति या सामर्थ्य छीन लेने वाला; बलहरणकारी।
اُ
طاقت و قوت چھین لینے والا؛ سکت ربا۔
पूरा अर्थ →
تار تارतार-तार
taar-taar
adjective
EN
Torn to shreds, in tatters, reduced to threads.
हि
टुकड़े-टुकड़े, धज्जी-धज्जी, फटा हुआ।
اُ
ٹکڑے ٹکڑے، دھجی دھجی، تار تار۔
पूरा अर्थ →
تعارفतआ'रुफ़
Ta'aruf
noun
EN
Acquaintance, mutual recognition, or introduction.
हि
जान-पहचान, परिचय या आपसी वाक़िफ़ियत।
اُ
باہمی شناسائی، جان پہچان یا واقفیت۔
पूरा अर्थ →
تعصبत'अस्सुब
ta'assub
noun
EN
Prejudice, bigotry, fanaticism, or stubborn sectarian bias.
हि
पक्षपात, दुराग्रह, कट्टरता या संकीर्ण दृष्टिकोण।
اُ
جانبداری، تنگ نظری، کٹر پن یا ہٹ دھرمی۔
पूरा अर्थ →
تأسفतअस्सुफ़
ta'assuf
noun
EN
Regret, grief, sorrow, or remorse.
हि
अफ़सोस, पछतावा, रंज या शोक।
اُ
افسوس، ملال، پچھتاوا یا دکھ۔
पूरा अर्थ →
تائےताए
taaye
verb
EN
Heated, scorched, tempered, or melted in fire.
हि
आग में तपाए गए, जलाए या पिघलाए गए।
اُ
آگ میں تپائے ہوئے، جلائے یا پگھلائے گئے۔
पूरा अर्थ →
تازہ خیالیताज़ा-ख़याली
taaza-khayaali
noun
EN
Originality of thought, freshness of imagination, or novel poetic thinking.
हि
नये और अछूते विचार, नवीन कल्पनाशीलता।
اُ
نئی اور اچھوتی سوچ، تخیل کی تازگی۔
पूरा अर्थ →
तबअ
Tab'
noun
EN
Temperament, nature, disposition, or inherent artistic sensibility.
हि
स्वभाव, मिज़ाज, प्रकृति या आंतरिक प्रवृत्ति।
اُ
طبیعت، مزاج، فطرت یا افتاد طبع۔
पूरा अर्थ →
तब्
tab'
noun
EN
Nature, innate disposition, temperament, or poetic intellect.
हि
स्वभाव, मिज़ाज, प्रकृति, या काव्य-प्रतिभा।
اُ
طبیعت، مزاج، فطرت، یا شاعرانہ صلاحیت۔
पूरा अर्थ →
तबा
taba
noun
EN
Nature, temperament, disposition, constitution, or innate inclination.
हि
स्वभाव, प्रकृति, मिज़ाज या स्वाभाविक प्रवृत्ति।
اُ
فطرت، مزاج، خُو یا طبعی میلان۔
पूरा अर्थ →
طبع آزمائیतब्अ-आज़माई
tab'a-aazmaaii
noun
EN
Testing or exercising one's poetic wit, creativity, or literary talent.
हि
काव्य प्रतिभा या रचनात्मक बुद्धि की परीक्षा अथवा अभ्यास।
اُ
اپنی شعری صلاحیت یا ذہانت کی آزمائش اور ریاضت۔
पूरा अर्थ →
تباہیतबाही
tabāhī
noun
EN
Ruin, destruction, devastation, or state of being ruined.
हि
विनाश, बर्बादी या सर्वनाश।
اُ
بربادی، ہلاکت یا ویرانی۔
पूरा अर्थ →
تابانیताबानी
tābānī
noun (feminine)
EN
Radiance, brightness, brilliance, or luminosity.
हि
चमक, दमक, प्रकाश या दीप्ति।
اُ
چمک، روشنی، ضیا یا درخشندگی۔
पूरा अर्थ →
تبسم ہاतबस्सुम-हा
tabassum-haa
noun, plural
EN
Smiles; multiple delicate or subtle smiles.
हि
मुस्कुराहटें, मंद हास्य (बहुवचन)।
اُ
مسکراہٹیں، تبسم کی جمع۔
पूरा अर्थ →
تابدارताबदार
tābdār
adjective
EN
Radiant, luminous, bright, or twisted and curled.
हि
चमकदार, रोशन या बलदार और घुंघराला।
اُ
روشن، چمکدار یا پیچ دار اور خمیدہ۔
पूरा अर्थ →
तबीअ'त
tabee'at
noun, feminine
EN
Temperament, disposition, inner nature, state of health, or soul.
हि
स्वभाव, मिज़ाज, मन, जी या शारीरिक दशा।
اُ
مزاج، فطرت، جی، دل یا جسمانی کیفیت۔
पूरा अर्थ →
طبیبوںतबीबों
tabeebon
noun
EN
Physicians or traditional healers (plural oblique form).
हि
हकीमों या चिकित्सकों (बहुवचन तिर्यक रूप)।
اُ
حکیموں یا معالجوں (مفعولی جمع حالت)۔
पूरा अर्थ →
تعبیرताबीर
ta'beer
noun
EN
Interpretation or realization, especially of a dream; result or meaning.
हि
सपनों का फल, अर्थ या व्याख्या।
اُ
خواب کا مطلب، تشریح یا نتیجہ۔
पूरा अर्थ →
طبیعتوںतबीअतों
tabī'atoñ
noun (feminine, plural oblique
EN
Temperaments, dispositions, or human natures (oblique plural form).
हि
स्वभावों, प्रवृत्तियों या मिज़ाजों (बहुवचन रूप)।
اُ
مزاجوں، خصلتوں یا انسانی فطرتوں (جمع حالت)۔
पूरा अर्थ →
طبیعیतबीई
tabī'ī
adjective
EN
Natural, physical, or normal (pertaining to lifespan or nature)
हि
प्राकृतिक, स्वाभाविक, या पूर्ण प्राकृतिक आयु से संबंधित
اُ
قدرتی، فطری، یا طبعی عمر سے متعلق
पूरा अर्थ →
ता'बीर
ta'bīr
noun
EN
Interpretation, especially of dreams; explanation, meaning, or fulfillment.
हि
ख़्वाब की व्याख्या, अर्थ, फल या किसी बात का विवेचन।
اُ
خواب کی تشریح، مطلب، مفہوم یا بیان۔
पूरा अर्थ →
تبریزतबरेज़
Tabrīz
proper noun
EN
A historic city in northwestern Iran, famously associated with mystic Shams Tabrizi.
हि
ईरान का ऐतिहासिक नगर; शम्स तबरेज़ी की पावन भूमि।
اُ
ایران کا تاریخی شہر؛ شمس تبریزی کا مسکن۔
पूरा अर्थ →
تابوتताबूत
tābūt
noun (masculine)
EN
Coffin, bier, or casket for carrying a corpse.
हि
शव-पेटी, जनाज़ा या अर्थी।
اُ
وہ صندوق جس میں میت رکھی جاتی ہے، جنازہ۔
पूरा अर्थ →
تدतद
tad
adverb
EN
Then; still, even then (used especially in the phrase 'tad bhi').
हि
तब, उस समय, फिर भी।
اُ
تب، اس وقت، پھر بھی۔
पूरा अर्थ →
تدارکतदारुक
tadaaruk
noun
EN
Remedy, redress, cure, or reparation for an affliction or injury.
हि
रोकथाम, उपाय, इलाज अथवा क्षतिपूर्ति।
اُ
علاج، چارہ جوئی، تلافی یا بندوبست۔
पूरा अर्थ →
तदर्रो
tadarv
noun
EN
A pheasant; a bird admired for its graceful, elegant walk.
हि
तदर्रव; तीतर या चकोर की जाति का एक सुंदर पक्षी।
اُ
ایک خوش رفتار اور خوبصورت پرندہ، تتر یا چکور کی قسم۔
पूरा अर्थ →
تدروतदरौ
tadrau
noun
EN
A pheasant; a bird famous in poetry for its graceful gait and plumage.
हि
तीतर या चकोर की जाति का एक सुंदर पक्षी, क़रक़ावुल।
اُ
ایک خوش نما پرندہ، قرقاول یا تیتر۔
पूरा अर्थ →
تفतफ़
taf
noun
EN
Heat, burning warmth, vapor, or searing intensity.
हि
गर्मी, तपन, जलन, या भाप।
اُ
گرمی، تپش، حرارت، یا بھاپ۔
पूरा अर्थ →
تفحصतफ़ह्हुस
tafahhus
noun
EN
Search, inquiry, investigation, or examination.
हि
खोज, छानबीन, पड़ताल या तफ़्तीश।
اُ
تلاش، چھان بین، تفتیش یا جستجو۔
पूरा अर्थ →
تفاوتतफ़ावुत
tafāwut
noun
EN
Difference, disparity, distinction, or divergence in treatment or distance.
हि
फ़र्क़, अंतर, भेद या असमानता।
اُ
فرق، فاصلہ، امتیاز یا نا برابری۔
पूरा अर्थ →

अर्थ शायरी पढ़ने वालों के लिए लिखे गए हैं और हमारे संपादक इनकी समीक्षा कर रहे हैं। किसी भी शेर में शब्द पर टैप करके उसका अर्थ देखें।