लुग़त · शब्दकोश

उर्दू शब्दकोश

ग़ालिब, मीर, इक़बाल और फ़िराक़ के 8,869 शब्द — उर्दू, हिंदी और रोमन लिपि में, अंग्रेज़ी, हिंदी और उर्दू अर्थ के साथ।

164 शब्दसबसे ज़्यादा प्रयुक्तA–Z
  • عمارتइमारत

    imārat

    noun
    EN
    A building, edifice, structure, or architectural construction.
    हि
    भवन, निर्माण, ढाँचा या कोई भव्य रचना।
    اُ
    عمارت، مکان، تعمیر یا بنایا ہوا ڈھانچہ۔
    पूरा अर्थ →
  • امکاںइम्काँ

    imkaañ

    noun, masculine
    EN
    Possibility, contingency, or the realm of all possible existence.
    हि
    संभावना, मुमकिन होने की स्थिति या भौतिक संसार।
    اُ
    امکان، احتمال یا ممکنات کی دنیا۔
    पूरा अर्थ →
  • انعامइनआ'म

    ina'am

    noun, masculine
    EN
    A gift, reward, prize, or bestowal.
    हि
    उपहार, पुरस्कार, भेंट या बख़्शीश।
    اُ
    بخشش، تحفہ، صلہ یا داد۔
    पूरा अर्थ →
  • عنایتइनायत

    ināyat

    noun
    EN
    Grace or favor, often with connotations of divine kindness.
    हि
    अनुग्रह या कृपा, अक्सर दिव्य दया के संकेत।
    اُ
    عنایت، یا کرم، اکثر الہی مہربانی کے اشارے۔
    पूरा अर्थ →
  • انساںइंसाँ

    insaañ

    noun
    EN
    Human being, man, or mortal.
    हि
    मनुष्य, आदमी, मानव या बशर।
    اُ
    انسان، بشر یا آدمی۔
    पूरा अर्थ →
  • اقرارइक़रार

    iqraar

    noun, masculine
    EN
    Admission, confession, acceptance, or affirmation.
    हि
    स्वीकृति, क़बूल करना या हामी भरना।
    اُ
    تسلیم کرنا، اعتراف یا قبول کرنا۔
    पूरा अर्थ →
  • इशारे

    ishāre

    noun
    EN
    Gesture, sign, hint, or subtle wink conveying unspoken meaning.
    हि
    संकेत, इशारा, कनायत, या भाव-भंगिमा।
    اُ
    کنایہ، ایما، اشارہ یا چشم و ابرو کی جنبش۔
    पूरा अर्थ →
  • इताब

    itāb

    noun
    EN
    Anger, wrath, rebuke, displeasure, or reprimand.
    हि
    क्रोध, नाराज़गी, रोष अथवा डांट-फटकार।
    اُ
    غصہ، خفگی، غضب یا سرزنش۔
    पूरा अर्थ →
  • اعتقادए'तिक़ाद

    i'tiqād

    noun, masculine
    EN
    Firm belief, faith, confidence, or religious conviction.
    हि
    दृढ़ विश्वास, अक़ीदा, पक्का भरोसा या निष्ठा।
    اُ
    پختہ یقین، عقیدہ، ایمان یا قلبی بھروسا۔
    पूरा अर्थ →
  • اتنےइतने

    itne

    pronoun
    EN
    This much, so many; in this brief interval or trifling matter.
    हि
    इस परिमाण में; ज़रा सी बात या देर में।
    اُ
    اس قدر؛ اتنی سی بات یا ذرا سی دیر میں۔
    पूरा अर्थ →
  • ایذاईज़ा

    īzā

    noun
    EN
    Torment, distress, affliction, pain, or harm inflicted upon someone.
    हि
    कष्ट, तकलीफ़, पीड़ा या पहुँचाया जाने वाला दुःख।
    اُ
    تکلیف، دکھ، رنج یا اذیت پہنچانا۔
    पूरा अर्थ →
  • عبادتइबादत

    'ibaadat

    noun, feminine
    EN
    Worship, adoration, prayer, or devotional service.
    हि
    पूजा, भक्ति, आराधना या ईश्वर की बंदगी।
    اُ
    پرستش، بندگی اور اطاعتِ الٰہی۔
    पूरा अर्थ →
  • عبارتइबारत

    Ibaarat

    noun (feminine)
    EN
    Text, written expression, wording, or prose composition.
    हि
    लिखावट, पाठ, गद्य या लेख की शब्दावली।
    اُ
    تحریر، متن، الفاظ یا مضمون کا بیان۔
    पूरा अर्थ →
  • ادھر اودھرइधर-ऊधर

    idhar-ūdhar

    adverbial compound
    EN
    Here and there; around; in various directions casually or aimlessly.
    हि
    यहाँ-वहाँ; चारों ओर; यत्र-तत्र।
    اُ
    یہاں وہاں؛ اِدھر اُدھر؛ چاروں طرف۔
    पूरा अर्थ →
  • ए'जाज़

    I'jaaz

    Noun (masculine)
    EN
    Miracle, wonder, or supernatural marvel that defies ordinary human capacity.
    हि
    चमत्कार, करिश्मा या अलौकिक करामात।
    اُ
    معجزہ، کرشمہ یا حیرت انگیز کمال۔
    पूरा अर्थ →
  • اجازتइजाज़त

    ijaazat

    noun
    EN
    Permission, leave, consent, or sanction.
    हि
    अनुमति, आज्ञा, रज़ा या मंज़ूरी।
    اُ
    اذن، رخصت، پروانگی یا منظوری۔
    पूरा अर्थ →
  • الٰہइलाह

    Ilāh

    noun
    EN
    God, deity, or an object worthy of worship.
    हि
    उपास्य, आराध्य, देवता या ईश्वर।
    اُ
    معبود، پوجا جانے والا، پروردگار۔
    पूरा अर्थ →
  • الاइल्ला

    illa

    preposition
    EN
    Except, save for, besides, but.
    हि
    सिवाय, अतिरिक्त, मगर, छोड़कर।
    اُ
    سوائے، بجز، مگر، علاوہ۔
    पूरा अर्थ →
  • التجاइल्तिजा

    iltijā

    noun, feminine
    EN
    Entreaty, supplication, humble petition, or fervent prayer.
    हि
    प्रार्थना, याचना, विनती अथवा अर्ज़।
    اُ
    عرض، گزارش، التماس یا دعا۔
    पूरा अर्थ →
  • امروزइमरोज़

    imroz

    adverb
    EN
    Today; the present day or current time.
    हि
    आज; वर्तमान दिन या वर्तमान समय।
    اُ
    آج؛ موجودہ دن یا وقت۔
    पूरा अर्थ →
  • عناں گیرइनाँ-गीर

    inaa'n-geer

    noun
    EN
    One who holds the reins; someone who restrains, hinders, or detains.
    हि
    लगाम पकड़ने वाला; रोकने या अटकाने वाला।
    اُ
    لگام پکڑنے والا؛ روکنے یا مزاحم ہونے والا۔
    पूरा अर्थ →
  • انفعالइंफ़िआल

    infi'al

    noun, masculine
    EN
    Shame, embarrassment, remorse, or humiliation arising from helplessness.
    हि
    शर्मिंदगी, लज्जा, पछतावा या आत्मग्लानि।
    اُ
    شرمندگی، پشیمانی، خجالت یا ندامت۔
    पूरा अर्थ →
  • इंफ़िआ'ल

    infi'āl

    noun
    EN
    Shame, remorse, embarrassment, or mortification.
    हि
    शर्मिंदगी, लज्जा, पश्चाताप या संकोच।
    اُ
    شرمندگی، ندامت، پشیمانی یا خجالت۔
    पूरा अर्थ →
  • انہیںइन्हीं

    Inhīñ

    सर्वनाम (Pronoun)
    EN
    These very ones; only these (emphatic proximate plural pronoun).
    हि
    सिर्फ़ ये ही; केवल इन्हीं (बलदायक सर्वनाम)।
    اُ
    صرف یہی؛ انہی افراد یا چیزوں کو۔
    पूरा अर्थ →
  • ارادہइरादा

    irādā

    noun, masculine
    EN
    Intention, resolve, purpose, or conscious plan.
    हि
    निश्चय, संकल्प, मंशा या नीयत।
    اُ
    قصد، عزم، نیت، یا خواہش۔
    पूरा अर्थ →
  • ارشادइरशाद

    irshaad

    noun
    EN
    Order, command, direction, guidance, or gracious utterance.
    हि
    आदेश, हुक्म, फ़रमान या दिशा-निर्देश।
    اُ
    حکم، فرمان، ہدایت یا کہنا۔
    पूरा अर्थ →
  • اثباتइसबात

    isbāt

    noun
    EN
    Proof, confirmation, validation, or philosophical affirmation of existence.
    हि
    प्रमाण, पुष्टि, सिद्धि अथवा अस्तित्व का स्वीकार।
    اُ
    ثبوت، تصدیق، توثیق یا وجود کا اقرار۔
    पूरा अर्थ →
  • عشقइशक़

    ishq

    noun (masculine)
    EN
    Passionate, intense, or transcendent love; deep romantic or mystical devotion.
    हि
    गहरा प्रेम, प्रगाढ़ अनुराग या तीव्र आशिक़ी।
    اُ
    شدید محبت، والہانہ لگاؤ یا عشق و عاشقی۔
    पूरा अर्थ →
  • اسماعیلइस्माईल

    Ismā'īl

    proper noun
    EN
    Ishmael; prophet and son of Ibrahim, symbol of absolute submission and sacrifice.
    हि
    हज़रत इस्माईल; पैग़ंबर इब्राहीम के पुत्र एवं आत्म-समर्पण के प्रतीक।
    اُ
    حضرت اسماعیل؛ تسلیم و رضا اور قربانی کے عظیم پیغمبر۔
    पूरा अर्थ →
  • استغناइस्तिग़्ना

    istighna

    noun
    EN
    Indifference, aloofness, haughty disregard, or supreme self-sufficiency.
    हि
    बेनियाज़ी, बेपरवाही, उपेक्षा या आत्मनिर्भर अनासक्ति।
    اُ
    بے نیازی، لا پرواہی، بے رخی یا خود داری۔
    पूरा अर्थ →
  • استقبالइस्तिक़बाल

    istiqbaal

    noun, masculine
    EN
    Welcome; reception; the act of going out to greet someone.
    हि
    स्वागत, अगवानी, आदरपूर्वक किसी से मिलने जाना।
    اُ
    خیر مقدم، پیشوائی، استقبال کرنا۔
    पूरा अर्थ →
  • اتفاقیइत्तिफ़ाक़ी

    ittifāqī

    adjective
    EN
    Accidental; coincidental; happening purely by chance rather than design.
    हि
    संयोगवश होने वाला; आकस्मिक या अप्रत्याशित।
    اُ
    حادثاتی، ناگہانی، یا محض اتفاق سے ہونے والا۔
    पूरा अर्थ →
  • अयार

    'Iyaar

    noun
    EN
    Standard, touchstone, assay, or test of purity and quality.
    हि
    कसौटी, परख, या शुद्धता की जाँच का पैमाना।
    اُ
    کسوٹی، جانچ، یا خالص پن کا معیار۔
    पूरा अर्थ →
  • इज़्हार

    izhaar

    noun, masculine
    EN
    Expression, manifestation, disclosure, or declaration.
    हि
    प्रकटीकरण, अभिव्यक्ति या बयां करना।
    اُ
    بیان کرنا، ظاہر کرنا، یا افشا کرنا۔
    पूरा अर्थ →
  • ابنइब्न

    ibn

    noun
    EN
    Son or male descendant.
    हि
    बेटा, पुत्र या सुपुत्र।
    اُ
    بیٹا، فرزند یا پسر۔
    पूरा अर्थ →
  • عبرت نگاہइबरत-निगाह

    ibrat-nigah

    adjective
    EN
    A gaze that derives a moral lesson, warning, or admonition from observing the world.
    हि
    सबक या चेतावनी लेने वाली दृष्टि; नसीहत-भरी नज़र।
    اُ
    عبرت اور نصیحت حاصل کرنے والی نگاہ۔
    पूरा अर्थ →
  • ادریسइदरीस

    Idrees

    proper noun
    EN
    Prophet Idris (Enoch), an Islamic prophet raised alive to heaven.
    हि
    हज़रत इदरीस, एक पैगंबर जिन्हें जीवित स्वर्ग में उठाया गया।
    اُ
    حضرت ادریس، ایک پیغمبر جو زندہ آسمان پر اٹھائے گئے۔
    पूरा अर्थ →
  • ایفاईफ़ा

    īfā

    noun
    EN
    Fulfillment, redemption, or honoring of a promise or obligation.
    हि
    वचन, प्रतिज्ञा या वादे को पूरा करना।
    اُ
    وعدہ، عہد یا فرض پورا کرنے کا عمل۔
    पूरा अर्थ →
  • اغماضअग़माज़

    ighmāz

    noun
    EN
    Overlooking, deliberate indifference, connivance, or feigned ignorance.
    हि
    उपेक्षा, चश्मपोशी, नज़रअंदाज़ी या जानबूझकर की गई बेपरवाही।
    اُ
    چشم پوشی، نظر اندازی یا دانستہ بے پروائی۔
    पूरा अर्थ →
  • احتلامएहतेलाम

    ihtilām

    noun, masculine
    EN
    Nocturnal emission; a wet dream during sleep.
    हि
    स्वप्नदोष; नींद में होने वाला वीर्यपात।
    اُ
    سوتے میں انزال ہونا؛ نیند میں منی خارج ہونا۔
    पूरा अर्थ →
  • احتضارएहतिज़ार

    iḥtiz̤ār

    noun
    EN
    The agony of death; the state of dying or deathbed moments.
    हि
    मरणासन्न अवस्था; मृत्यु की निकटता या अंतिम सांसें।
    اُ
    نزع کا عالم؛ موت کا وقت یا جاں کنی کی کیفیت۔
    पूरा अर्थ →
  • اجابتइजाबत

    ijaabat

    noun
    EN
    Acceptance or answering of a prayer; favorable response.
    हि
    दुआ का क़बूल होना, प्रार्थना की स्वीकृति।
    اُ
    دعا کی قبولیت، التجا کی منظوری۔
    पूरा अर्थ →
  • اک گونہइक-गूना

    ik-goona

    adjective
    EN
    A kind of; somewhat; a certain degree of; to some extent.
    हि
    एक प्रकार का, कुछ हद तक, किसी क़दर।
    اُ
    ایک طرح کا، کسی قدر، تھوڑا سا۔
    पूरा अर्थ →
  • اخفاइख़्फ़ा

    ikhfaa

    noun
    EN
    Concealment, hiding, secrecy, or suppression.
    हि
    छिपाव, पर्दापोशी, गोपन या गुप्त रखना।
    اُ
    پوشیدگی، چھپانا، راز میں رکھنا۔
    पूरा अर्थ →
  • اخلاصइख़्लास

    ikhlās

    noun, masculine
    EN
    Sincerity, purity of heart, selfless devotion, or genuine affection.
    हि
    सच्चा दिल, निष्कपटता, दिली खुलूस या निस्वार्थ भक्ति।
    اُ
    سچائی، خلوصِ نیت، بے ریا عقیدت اور محبت۔
    पूरा अर्थ →
  • اختلاطइख़्तिलात

    ikhtilāt

    noun, masculine
    EN
    Mingling, social intercourse, intimacy, or association with others.
    हि
    मेल-जोल, घुलना-मिलना, निकटता या मेल-मिलाप।
    اُ
    میل جول، باہمی میل ملاپ، قربت یا بے تکلفی۔
    पूरा अर्थ →
  • اختراعइख़तिराअ

    iḵẖtirāʿ

    noun
    EN
    Invention, creative innovation, contrivance, or novelty.
    हि
    आविष्कार, नई रचना या ईजाद।
    اُ
    ایجاد، نئی چیز پیدا کرنا، جدت طرازی۔
    पूरा अर्थ →
  • اخوانइख़वान

    Ikhwān

    noun
    EN
    Brothers, brethren, peers, or companions.
    हि
    भाई, बिरादर, बंधुगण या साथी।
    اُ
    بھائی، برادران، دوست یا اہل زمانہ۔
    पूरा अर्थ →

अर्थ शायरी पढ़ने वालों के लिए लिखे गए हैं और हमारे संपादक इनकी समीक्षा कर रहे हैं। किसी भी शेर में शब्द पर टैप करके उसका अर्थ देखें।