लुग़त · शब्दकोश

उर्दू शब्दकोश

ग़ालिब, मीर, इक़बाल और फ़िराक़ के 8,869 शब्द — उर्दू, हिंदी और रोमन लिपि में, अंग्रेज़ी, हिंदी और उर्दू अर्थ के साथ।

8,869 शब्दसबसे ज़्यादा प्रयुक्तA–Z
  • حشمहशम

    hasham

    noun
    EN
    Retinue, pomp, grandeur, or attendants and followers of a ruler.
    हि
    शान-ओ-शौकत, ठाठ-बाट, लश्कर या नौकर-चाकर।
    اُ
    شان و شوکت، حاشیہ نشیں، نوکر چاکر یا کروفر۔
    पूरा अर्थ →
  • حسرت پرستहसरत-परस्त

    hasrat-parast

    adjective
    EN
    Devoted to longing, cherishing unfulfilled desires or perpetual sorrow.
    हि
    अधूरी इच्छाओं और दुःख को पालने या संजोने वाला।
    اُ
    حسرتوں کا دلدادہ، ناکام آرزوؤں کو پالنے والا۔
    पूरा अर्थ →
  • حسرتیںहसरतें

    hasratein

    noun
    EN
    Unfulfilled desires, longings, or sorrowful regrets.
    हि
    अधूरी इच्छाएँ, मन के दबे अरमान या अफ़सोस।
    اُ
    ناتمام آرزوئیں، دل کے ارمان یا پچھتاوے۔
    पूरा अर्थ →
  • حسودहसूद

    hasūd

    adjective
    EN
    Envious, jealous; one who harbors intense envy or malice.
    हि
    ईर्ष्यालु, डाह रखने वाला, हसद करने वाला व्यक्ति।
    اُ
    حسد کرنے والا، کینہ پرور، حاسد۔
    पूरा अर्थ →
  • حوصلےहौसले

    hausle

    noun
    EN
    Courage, resolve, ambition, fortitude, or inner capacity.
    हि
    साहस, हिम्मत, संकल्प या भीतरी सामर्थ्य।
    اُ
    ہمت، عزم، دلیری یا برداشت کا ظرف۔
    पूरा अर्थ →
  • ہیولیٰहयूला

    hayula

    noun
    EN
    Form, often symbolizes an essence or figure.
    हि
    हयूला, रूप, अक्सर भाव के प्रतीक।
    اُ
    ہیوُلہ، صورت، اکثر احساس کا علامت۔
    पूरा अर्थ →
  • ہیچहेच

    hech

    adjective
    EN
    Nothing, nonexistent, insignificant, or trifling.
    हि
    तुच्छ, नगण्य, शून्य या कुछ नहीं।
    اُ
    بے حقیقت، ناچیز، کچھ نہیں یا معدوم۔
    पूरा अर्थ →
  • حیلےहीले

    heele

    noun
    EN
    Pretext, artifice, stratagem, ruse, or excuse.
    हि
    बहाना, युक्ति, तदबीर या छल।
    اُ
    بہانہ، تدبیر، ترکیب یا فریب۔
    पूरा अर्थ →
  • ہجرانहिज्रान

    hijrān

    noun
    EN
    Separation, estrangement, or the painful absence of the beloved.
    हि
    जुदाई, विरह, प्रियतम से वियोग का दुःख।
    اُ
    جدائی، فرقت، محبوب سے بچھڑنے کا درد۔
    पूरा अर्थ →
  • حنا بندیहिना-बंदी

    hina-bandi

    noun
    EN
    Applying henna; metaphorically, the act of embellishing, decorating, or adorning.
    हि
    मेहंदी लगाना; लाक्षणिक रूप से संवारना या सजावट करना।
    اُ
    مہندی لگانا؛ مجازاً سنوارنا یا زیب و زینت بخشنا۔
    पूरा अर्थ →
  • ہندیहिन्दी

    Hindī

    adjective
    EN
    Indian; relating to Hind or India; a native of India.
    हि
    हिन्दुस्तानी, भारत या हिन्द से संबंधित।
    اُ
    ہندوستانی، ہند سے تعلق رکھنے والا۔
    पूरा अर्थ →
  • حرماںहिरमाँ

    hirmāñ

    noun
    EN
    Disappointment, deprivation, frustration, or deep sorrow caused by unfulfilled hopes.
    हि
    निराशा, वंचितता, हताशा या अधूरी हसरतों का दुःख।
    اُ
    محرومی، ناامیدی یا حسرت و یاس کا غم۔
    पूरा अर्थ →
  • حصےहिस्से

    hisse

    noun (masculine, oblique)
    EN
    Share, portion, lot, or allotted destiny.
    हि
    भाग, अंश, बँटवारा या नसीब।
    اُ
    بانٹ، نصیب، مقدر یا تقسیم کا جزو۔
    पूरा अर्थ →
  • ہوجےहोजे

    hoje

    verb
    EN
    May become, should become, or becomes; archaic subjunctive form of 'to become'.
    हि
    हो जाए, होवे; 'होना' क्रिया का प्राचीन रूप।
    اُ
    ہو جائے، ہووے؛ فعل 'ہونا' کی قدیم صورت۔
    पूरा अर्थ →
  • ہوں گیहोंगी

    hongī

    verb
    EN
    Would be, must be, or shall be (feminine plural).
    हि
    होंगी, रही होंगी (स्त्रीलिंग बहुवचन रूप)।
    اُ
    ہوں گی، واقع ہوں گی (جمع مؤنث)۔
    पूरा अर्थ →
  • ہوشیارहोशियार

    Hoshiyār

    adjective
    EN
    Alert, vigilant, cautious, or mindful; warned to take care.
    हि
    सतर्क, सावधान, सचेत या चौकन्ना।
    اُ
    خبردار، باخبر، چوکنا یا ہوش مند۔
    पूरा अर्थ →
  • حجتहुज्जत

    hujjat

    noun, feminine
    EN
    A definitive proof, argument, or reasoned evidence; also a dispute or altercation.
    हि
    प्रमाण, ठोस दलील या बहस-मुबाहिसा।
    اُ
    ٹھوس دلیل، برہان یا بحث و تکرار۔
    पूरा अर्थ →
  • حجرہहुजरा

    hujra

    noun
    EN
    A small room, private chamber, or ascetic's solitary cell.
    हि
    छोटा कमरा, कोठरी या एकांत कक्ष।
    اُ
    چھوٹا کمرہ، کوٹھڑی یا گوشۂ تنہائی۔
    पूरा अर्थ →
  • حکمहुक्म

    hukm

    noun, masculine
    EN
    Order, command, decree, or authoritative mandate.
    हि
    आदेश, फ़रमान या आज्ञा।
    اُ
    فرمان، امر یا ہدایت۔
    पूरा अर्थ →
  • حسینहुसैन

    Husain

    Proper noun
    EN
    Handsome, beautiful; also used as a prominent Islamic proper name.
    हि
    सुंदर, हसीन; एक प्रसिद्ध व्यक्तिवाचक नाम।
    اُ
    خوبصورت، جمیل؛ ایک مشہور اسمِ خاص۔
    पूरा अर्थ →
  • ہشیارहुश्यार

    hushyaar

    adjective
    EN
    Alert, clever, watchful, sober, or conscious.
    हि
    सचेत, चालाक, सतर्क या सावधान।
    اُ
    باخبر، ہوشیار، چوکس، یا بیدار مغز۔
    पूरा अर्थ →
  • حصولहुसूल

    husūl

    noun
    EN
    Acquisition, attainment, achievement, or realization of a desire.
    हि
    प्राप्ति, सिद्धि, मनचाही वस्तु या कार्य का हासिल होना।
    اُ
    حاصل ہونا، دستیابی، مقصد یا مراد کی برآوری۔
    पूरा अर्थ →
  • عبادتइबादत

    'ibaadat

    noun, feminine
    EN
    Worship, adoration, prayer, or devotional service.
    हि
    पूजा, भक्ति, आराधना या ईश्वर की बंदगी।
    اُ
    پرستش، بندگی اور اطاعتِ الٰہی۔
    पूरा अर्थ →
  • عبارتइबारत

    Ibaarat

    noun (feminine)
    EN
    Text, written expression, wording, or prose composition.
    हि
    लिखावट, पाठ, गद्य या लेख की शब्दावली।
    اُ
    تحریر، متن، الفاظ یا مضمون کا بیان۔
    पूरा अर्थ →
  • ادھر اودھرइधर-ऊधर

    idhar-ūdhar

    adverbial compound
    EN
    Here and there; around; in various directions casually or aimlessly.
    हि
    यहाँ-वहाँ; चारों ओर; यत्र-तत्र।
    اُ
    یہاں وہاں؛ اِدھر اُدھر؛ چاروں طرف۔
    पूरा अर्थ →
  • ए'जाज़

    I'jaaz

    Noun (masculine)
    EN
    Miracle, wonder, or supernatural marvel that defies ordinary human capacity.
    हि
    चमत्कार, करिश्मा या अलौकिक करामात।
    اُ
    معجزہ، کرشمہ یا حیرت انگیز کمال۔
    पूरा अर्थ →
  • اجازتइजाज़त

    ijaazat

    noun
    EN
    Permission, leave, consent, or sanction.
    हि
    अनुमति, आज्ञा, रज़ा या मंज़ूरी।
    اُ
    اذن، رخصت، پروانگی یا منظوری۔
    पूरा अर्थ →
  • الٰہइलाह

    Ilāh

    noun
    EN
    God, deity, or an object worthy of worship.
    हि
    उपास्य, आराध्य, देवता या ईश्वर।
    اُ
    معبود، پوجا جانے والا، پروردگار۔
    पूरा अर्थ →
  • الاइल्ला

    illa

    preposition
    EN
    Except, save for, besides, but.
    हि
    सिवाय, अतिरिक्त, मगर, छोड़कर।
    اُ
    سوائے، بجز، مگر، علاوہ۔
    पूरा अर्थ →
  • التجاइल्तिजा

    iltijā

    noun, feminine
    EN
    Entreaty, supplication, humble petition, or fervent prayer.
    हि
    प्रार्थना, याचना, विनती अथवा अर्ज़।
    اُ
    عرض، گزارش، التماس یا دعا۔
    पूरा अर्थ →
  • امروزइमरोज़

    imroz

    adverb
    EN
    Today; the present day or current time.
    हि
    आज; वर्तमान दिन या वर्तमान समय।
    اُ
    آج؛ موجودہ دن یا وقت۔
    पूरा अर्थ →
  • عناں گیرइनाँ-गीर

    inaa'n-geer

    noun
    EN
    One who holds the reins; someone who restrains, hinders, or detains.
    हि
    लगाम पकड़ने वाला; रोकने या अटकाने वाला।
    اُ
    لگام پکڑنے والا؛ روکنے یا مزاحم ہونے والا۔
    पूरा अर्थ →
  • انفعالइंफ़िआल

    infi'al

    noun, masculine
    EN
    Shame, embarrassment, remorse, or humiliation arising from helplessness.
    हि
    शर्मिंदगी, लज्जा, पछतावा या आत्मग्लानि।
    اُ
    شرمندگی، پشیمانی، خجالت یا ندامت۔
    पूरा अर्थ →
  • इंफ़िआ'ल

    infi'āl

    noun
    EN
    Shame, remorse, embarrassment, or mortification.
    हि
    शर्मिंदगी, लज्जा, पश्चाताप या संकोच।
    اُ
    شرمندگی، ندامت، پشیمانی یا خجالت۔
    पूरा अर्थ →
  • انہیںइन्हीं

    Inhīñ

    सर्वनाम (Pronoun)
    EN
    These very ones; only these (emphatic proximate plural pronoun).
    हि
    सिर्फ़ ये ही; केवल इन्हीं (बलदायक सर्वनाम)।
    اُ
    صرف یہی؛ انہی افراد یا چیزوں کو۔
    पूरा अर्थ →
  • ارادہइरादा

    irādā

    noun, masculine
    EN
    Intention, resolve, purpose, or conscious plan.
    हि
    निश्चय, संकल्प, मंशा या नीयत।
    اُ
    قصد، عزم، نیت، یا خواہش۔
    पूरा अर्थ →
  • ارشادइरशाद

    irshaad

    noun
    EN
    Order, command, direction, guidance, or gracious utterance.
    हि
    आदेश, हुक्म, फ़रमान या दिशा-निर्देश।
    اُ
    حکم، فرمان، ہدایت یا کہنا۔
    पूरा अर्थ →
  • اثباتइसबात

    isbāt

    noun
    EN
    Proof, confirmation, validation, or philosophical affirmation of existence.
    हि
    प्रमाण, पुष्टि, सिद्धि अथवा अस्तित्व का स्वीकार।
    اُ
    ثبوت، تصدیق، توثیق یا وجود کا اقرار۔
    पूरा अर्थ →
  • عشقइशक़

    ishq

    noun (masculine)
    EN
    Passionate, intense, or transcendent love; deep romantic or mystical devotion.
    हि
    गहरा प्रेम, प्रगाढ़ अनुराग या तीव्र आशिक़ी।
    اُ
    شدید محبت، والہانہ لگاؤ یا عشق و عاشقی۔
    पूरा अर्थ →
  • اسماعیلइस्माईल

    Ismā'īl

    proper noun
    EN
    Ishmael; prophet and son of Ibrahim, symbol of absolute submission and sacrifice.
    हि
    हज़रत इस्माईल; पैग़ंबर इब्राहीम के पुत्र एवं आत्म-समर्पण के प्रतीक।
    اُ
    حضرت اسماعیل؛ تسلیم و رضا اور قربانی کے عظیم پیغمبر۔
    पूरा अर्थ →
  • استغناइस्तिग़्ना

    istighna

    noun
    EN
    Indifference, aloofness, haughty disregard, or supreme self-sufficiency.
    हि
    बेनियाज़ी, बेपरवाही, उपेक्षा या आत्मनिर्भर अनासक्ति।
    اُ
    بے نیازی، لا پرواہی، بے رخی یا خود داری۔
    पूरा अर्थ →
  • استقبالइस्तिक़बाल

    istiqbaal

    noun, masculine
    EN
    Welcome; reception; the act of going out to greet someone.
    हि
    स्वागत, अगवानी, आदरपूर्वक किसी से मिलने जाना।
    اُ
    خیر مقدم، پیشوائی، استقبال کرنا۔
    पूरा अर्थ →
  • اتفاقیइत्तिफ़ाक़ी

    ittifāqī

    adjective
    EN
    Accidental; coincidental; happening purely by chance rather than design.
    हि
    संयोगवश होने वाला; आकस्मिक या अप्रत्याशित।
    اُ
    حادثاتی، ناگہانی، یا محض اتفاق سے ہونے والا۔
    पूरा अर्थ →
  • अयार

    'Iyaar

    noun
    EN
    Standard, touchstone, assay, or test of purity and quality.
    हि
    कसौटी, परख, या शुद्धता की जाँच का पैमाना।
    اُ
    کسوٹی، جانچ، یا خالص پن کا معیار۔
    पूरा अर्थ →
  • इज़्हार

    izhaar

    noun, masculine
    EN
    Expression, manifestation, disclosure, or declaration.
    हि
    प्रकटीकरण, अभिव्यक्ति या बयां करना।
    اُ
    بیان کرنا، ظاہر کرنا، یا افشا کرنا۔
    पूरा अर्थ →
  • جا بجاजा-ब-जा

    jaa-ba-jaa

    adverb
    EN
    Here and there or in various places.
    हि
    यहां-वहां या विभिन्न स्थानों पर।
    اُ
    یہاں وہاں یا مختلف جگہوں پر۔
    पूरा अर्थ →
  • جاگناजागना

    jaagna

    verb
    EN
    To wake up; state of wakefulness or worldly consciousness.
    हि
    नींद से उठना; जाग्रत होना या होश में रहना।
    اُ
    نیند سے اٹھنا؛ بیداری کی حالت میں ہونا۔
    पूरा अर्थ →
  • جاہلजाहिल

    jaahil

    adjective
    EN
    Ignorant, unlettered, unaware, or foolish.
    हि
    अज्ञानी, अनभिज्ञ, मूर्ख या विद्याहीन व्यक्ति।
    اُ
    بے علم، ناواقف، نادان یا بے خبر۔
    पूरा अर्थ →

अर्थ शायरी पढ़ने वालों के लिए लिखे गए हैं और हमारे संपादक इनकी समीक्षा कर रहे हैं। किसी भी शेर में शब्द पर टैप करके उसका अर्थ देखें।