लुग़त · शब्दकोश

उर्दू शब्दकोश

ग़ालिब, मीर, इक़बाल और फ़िराक़ के 8,869 शब्द — उर्दू, हिंदी और रोमन लिपि में, अंग्रेज़ी, हिंदी और उर्दू अर्थ के साथ।

920 शब्दसबसे ज़्यादा प्रयुक्तA–Z
  • ساغرसाग़र

    saaghar

    noun
    EN
    A wine cup, goblet, or chalice.
    हि
    शराब का प्याला, जाम।
    اُ
    شراب کا پیالہ، جام۔
    पूरा अर्थ →
  • سبزہसब्ज़ा

    Sabza

    noun
    EN
    Greenery, verdure, fresh grass, or vegetation.
    हि
    हरियाली, हरी घास या वनस्पति।
    اُ
    ہریالی، سبز گھاس یا نباتات۔
    पूरा अर्थ →
  • سروसर्व

    sarv

    noun
    EN
    Cypress tree; often symbolizing a beloved's tall, graceful, and upright stature.
    हि
    सरू का वृक्ष; महबूब का लंबा और सीधा क़द।
    اُ
    سرو کا درخت؛ محبوب کا لمبا اور سیدھا قد۔
    पूरा अर्थ →
  • शोला

    sho'la

    noun, masculine
    EN
    A flame, blaze, or tongue of fire.
    हि
    आग की लपट, ज्वाला या भड़कती आग।
    اُ
    آگ کی لپٹ یا لو۔
    पूरा अर्थ →
  • صاحبसाहिब

    sahib

    noun
    EN
    Master, gentleman, or an honorific title such as 'sir' or 'Mr.'
    हि
    स्वामी, मालिक, या सम्मानसूचक उपाधि (श्रीमान, जनाब)।
    اُ
    مالک، ساتھی، یا احترام کا لقب جیسے جناب۔
    पूरा अर्थ →
  • سببसबब

    sabab

    noun
    EN
    Cause, reason, motive, or means.
    हि
    कारण, वजह, हेतु अथवा माध्यम।
    اُ
    وجہ، باعث، علت یا ذریعہ۔
    पूरा अर्थ →
  • شرمशर्म

    sharm

    noun
    EN
    Modesty, bashfulness, shame, or embarrassment.
    हि
    लज्जा, हया, संकोच या शर्मिंदगी।
    اُ
    حیا، شرمندگی، لاج، غیرت۔
    पूरा अर्थ →
  • شکارशिकार

    shikār

    noun
    EN
    Prey, quarry, game, or the act of hunting.
    हि
    आखेट, आहेर या पकड़ा हुआ जीव।
    اُ
    صید، نخچیر، یا مارا گیا جانور۔
    पूरा अर्थ →
  • سیہसियह

    siyah

    adjective
    EN
    Black, dark, gloomy, or unfortunate; poetic contraction of 'siyāh'.
    हि
    काला, अंधकारमय, या अभागा; 'सियाह' का काव्य रूप।
    اُ
    سیاہ، کالا، تاریک، یا بدقسمت؛ لفظ 'سیاہ' کا مخفف۔
    पूरा अर्थ →
  • سمجھےसमझे

    samjhe

    verb
    EN
    Understood, perceived, recognized, or realized.
    हि
    जाना, पहचाना या ज्ञान प्राप्त किया हुआ।
    اُ
    سمجھا ہوا، ادراک کیا ہوا یا پہچانا ہوا۔
    पूरा अर्थ →
  • سادہसादा

    Saada

    adjective
    EN
    Simple, plain, artless, naive, or guileless.
    हि
    सरल, भोला-भाला, सीधा, निष्कपट।
    اُ
    سیدھا، بھولا بھالا، بے ساختہ، معصوم۔
    पूरा अर्थ →
  • سامنےसामने

    saamne

    adverb / postposition
    EN
    In front of, before, face-to-face, or in confrontation with.
    हि
    रूबरू, आगे, समक्ष अथवा मुक़ाबले में।
    اُ
    روبرو، آگے، پیشِ نظر یا بالمقابل۔
    पूरा अर्थ →
  • سختसख़्त

    sakht

    adjective / adverb
    EN
    Hard, severe, difficult; exceedingly or very as an intensifier.
    हि
    कठिन, कठोर, भारी या अत्यंत/बहुत।
    اُ
    کٹھن، شدید، درشت یا بہت زیادہ۔
    पूरा अर्थ →
  • صیادसय्याद

    sayyād

    noun
    EN
    A hunter or bird-catcher; metaphorically, the captor or cruel beloved.
    हि
    शिकारी, बहेलिया; रूपक रूप में ज़ालिम महबूब।
    اُ
    شکاری، صید کرنے والا؛ مجازاً ظالم محبوب۔
    पूरा अर्थ →
  • شبنمशबनम

    shabnam

    noun
    EN
    Dew, symbolizing freshness, beauty, and transience.
    हि
    ओस, ताजगी, सौंदर्य और क्षणिकता का प्रतीक।
    اُ
    شبنم، تازگی، خوبصورتی اور عارضیت کا نشان۔
    पूरा अर्थ →
  • شررशरर

    sharar

    noun
    EN
    A spark of fire; a fleeting flash.
    हि
    आग की चिनगारी, पतंगा।
    اُ
    آگ کی چنگاری، شرارہ۔
    पूरा अर्थ →
  • सू

    soo

    noun
    EN
    Direction, side, quarter, or way.
    हि
    दिशा, तरफ़, ओर या रुख़।
    اُ
    سمت، طرف، جانب یا رخ۔
    पूरा अर्थ →
  • सिवा

    sivaa

    particle
    EN
    Except, other than, used to denote exclusion.
    हि
    सिवा, मतलब अलग, बगल रखना।
    اُ
    سوا، مطلب ایک ہی بات، چھوڑ دینا۔
    पूरा अर्थ →
  • سیاہसियाह

    siyah

    adjective
    EN
    Black, dark, or gloomy.
    हि
    काला, गहरा या अंधकारमय।
    اُ
    کالا، اندھیرا یا تاریک۔
    पूरा अर्थ →
  • ساراसारा

    saara

    adjective
    EN
    All; signifies wholeness or completeness in emotional expression.
    हि
    सारा; भावनात्मक अभिव्यक्ति में सम्पूर्णता दर्शाता है।
    اُ
    سارا؛ جذباتی اظہار میں مکملت کا مظہر ہوتا ہے۔
    पूरा अर्थ →
  • سوداसौदा

    saudaa

    noun, masculine
    EN
    A bargain, transaction, trade, or purchase.
    हि
    व्यापार, लेन-देन, ख़रीद-फ़रोख़्त या मोल-भाव।
    اُ
    خرید و فروخت، لین دین، بیوپار یا معاملہ۔
    पूरा अर्थ →
  • شکوہशिकवा

    shikwa

    noun, masculine
    EN
    Complaint, grievance, reproach, or lamentation.
    हि
    शिकायत, गिला, उलाहना या रंज का इज़हार।
    اُ
    گلہ، شکایت، فریاد یا رنج کا بیان۔
    पूरा अर्थ →
  • ساریसारी

    saarii

    adjective
    EN
    Whole, entire, all (feminine form modifying a feminine noun).
    हि
    पूरी, समस्त, तमाम (स्त्रीलिंग रूप)।
    اُ
    تمام، پوری، کل (مونث)۔
    पूरा अर्थ →
  • سکےसके

    sake

    verb
    EN
    Could; were able to (past tense modal verb, masculine plural).
    हि
    समर्थ हुए; कर पाए (सकना का भूतकालिक रूप)।
    اُ
    قادر ہوئے؛ ہو سکے (سکنا کا ماضی جمع روپ)۔
    पूरा अर्थ →
  • سائےसाए

    saaye

    noun
    EN
    Shadow, shade, or shelter; protective presence.
    हि
    छाया, छांव या संरक्षण।
    اُ
    پرچھائیں، چھاؤں یا پناہ۔
    पूरा अर्थ →
  • سیلसैल

    sail

    noun
    EN
    A flood, torrent, or rushing stream of water.
    हि
    बाढ़, प्रचंड जल-प्रवाह या तीव्र धारा।
    اُ
    سیلاب، طغیانی، یا پانی کا تیز بہاؤ۔
    पूरा अर्थ →
  • شمشیرशमशीर

    shamshīr

    noun
    EN
    A sword or scimitar, representing lethal sharpness and luster.
    हि
    तलवार, तेग़ या कृपाण।
    اُ
    تلوار، تیغ۔
    पूरा अर्थ →
  • شعرशेर

    sher

    noun
    EN
    A couplet; a two-line verse in Urdu or Persian poetry.
    हि
    उर्दू या फ़ारसी कविता की दो पंक्तियों का स्वतंत्र पद्य; बैत।
    اُ
    منظوم کلام کا دو مصرعوں پر مشتمل ایک مکمل بیت۔
    पूरा अर्थ →
  • سرشکसरिश्क

    sarishk

    noun
    EN
    A tear, a teardrop, especially shed in grief or love.
    हि
    आँसू, अश्रु, रोते समय गिरने वाली बूँद।
    اُ
    آنسو، اشک، چشم کا قطرہ۔
    पूरा अर्थ →
  • شکستशिकस्त

    shikast

    noun
    EN
    Defeat, breaking, shattering, or the fading/alteration of color.
    हि
    टूट, पराजय, रंग का उड़ना या फीका पड़ना।
    اُ
    ٹوٹ، ہار، بکھرنا یا رنگ کا اڑ جانا۔
    पूरा अर्थ →
  • شکایتशिकायत

    shikayat

    noun, feminine
    EN
    Complaint, grievance, reproach, or lamentation.
    हि
    गिला, शिकवा, उलाहना या रंज की अभिव्यक्ति।
    اُ
    گلہ، شکوہ، نالہ یا فریاد۔
    पूरा अर्थ →
  • سنتےसुनते

    sunte

    verb
    EN
    hearing, listening, or learning of something repeatedly over time
    हि
    सुनने की क्रिया, लगातार सुनते रहना
    اُ
    سننے کا عمل، مسلسل سنتے رہنا
    पूरा अर्थ →
  • سعیसई

    sa'i

    noun
    EN
    Effort, endeavor, striving, or attempt.
    हि
    प्रयास, कोशिश, यत्न या श्रम।
    اُ
    کوشش، جدوجہد یا محنت۔
    पूरा अर्थ →
  • شکلशक्ल

    shakl

    noun (feminine)
    EN
    Form, shape, appearance, countenance, or manifestation.
    हि
    रूप, आकृति, सूरत, बनावट या चेहरा।
    اُ
    صورت، ہئیت، روپ، یا چہرہ۔
    पूरा अर्थ →
  • سوزنसोज़न

    sozan

    noun
    EN
    Needle, bodkin, awl.
    हि
    सुई, सूजा, सलाई।
    اُ
    سوئی، سُوجا، سلائی۔
    पूरा अर्थ →
  • سیلابसैलाब

    sailaab

    noun
    EN
    Flood, deluge, torrent, or inundation.
    हि
    बाढ़, जल-प्रलय, या उफ़ान।
    اُ
    طوفان، باڑھ، یا طغیانی۔
    पूरा अर्थ →
  • سجدہसज्दा

    sajda

    noun
    EN
    Prostration, bowing down in worship or deep veneration
    हि
    नमाज़ में माथा टेकना, दंडवत प्रणाम या अत्यधिक आदर
    اُ
    پیشانی زمین پر ٹیکنا، عبادت یا انتہائی تعظیم
    पूरा अर्थ →
  • سکاसका

    saka

    verb
    EN
    Could; was able to (used as an auxiliary indicating ability or possibility).
    हि
    सकना का भूतकालिक रूप; समर्थ हुआ या कर पाया।
    اُ
    فعل سکنا کا ماضی؛ استطاعت یا مقدور ہونا۔
    पूरा अर्थ →
  • سکتےसकते

    sakte

    noun
    EN
    A state of swoon, trance, paralysis, or motionless stupor.
    हि
    बेहोशी, मूर्च्छा या स्तब्धता की स्थिति।
    اُ
    بے ہوشی، غشی یا جمود کی حالت۔
    पूरा अर्थ →
  • شیوہशेवा

    sheva

    noun, masculine
    EN
    Habit, custom, practice, manner, or established way of conduct.
    हि
    आदत, तरीक़ा, दस्तूर, रीति या चाल-चलन।
    اُ
    عادت، طریقہ، روش، دستور یا طور طریقہ۔
    पूरा अर्थ →
  • شکرशुक्र

    shukr

    noun
    EN
    gratitude, thanksgiving, praise or acknowledgment of favor
    हि
    आभार, कृतज्ञता, ईश्वर का धन्यवाद
    اُ
    احسان مندی، سپاس، خدا کا شکرانہ
    पूरा अर्थ →
  • صوفیसूफ़ी

    sufi

    noun
    EN
    A Sufi mystic, ascetic, or traditionally pious spiritual seeker.
    हि
    रहस्यवादी संत, दरवेश या धर्मपरायण तपस्वी।
    اُ
    تصوف کا پیروکار، درویش یا زاہد۔
    पूरा अर्थ →
  • سبزसब्ज़

    sabz

    adjective
    EN
    Green; verdant; referring here to the greenish rust or patina on metal.
    हि
    हरा; काई या ज़ंग लगा हुआ (धातु के संदर्भ में)।
    اُ
    ہرا؛ زنگ آلود یا کائی زدہ۔
    पूरा अर्थ →
  • سہلसहल

    sahal

    adjective
    EN
    Easy, simple, uncomplicated, or ordinary and humble.
    हि
    आसान, सरल, या साधारण और मामूली।
    اُ
    آسان، سلیس، معمولی یا بے تکلف۔
    पूरा अर्थ →
  • ساحلसाहिल

    sāhil

    noun, masculine
    EN
    Shore, coast, bank, or beach of a river or sea.
    हि
    नदी या समुद्र का तट, किनारा।
    اُ
    سمندر یا دریا کا کنارہ، لبِ آب۔
    पूरा अर्थ →
  • سکتاसकता

    saktā

    verb
    EN
    Able to; can; denoting capability or possibility in the masculine singular.
    हि
    सक्षम होना; संभावना या सामर्थ्य सूचक (पुल्लिंग रूप)।
    اُ
    قابل ہونا، مقدور ہونا؛ فعلِ سکنا کی صورت۔
    पूरा अर्थ →
  • سامانसामान

    sāmān

    noun
    EN
    Means, provision, material, source, or essential cause.
    हि
    साधन, सामग्री, उपकरण अथवा अस्तित्व का आधार।
    اُ
    اسباب، ساز و سامان، یا بنیاد و ذریعہ۔
    पूरा अर्थ →
  • شاخशाख़

    shaakh

    noun (feminine)
    EN
    A branch, bough, or twig of a tree or plant.
    हि
    पेड़ या पौधे की डाली, टहनी।
    اُ
    درخت یا پودے کی ڈالی، ٹہنی۔
    पूरा अर्थ →

अर्थ शायरी पढ़ने वालों के लिए लिखे गए हैं और हमारे संपादक इनकी समीक्षा कर रहे हैं। किसी भी शेर में शब्द पर टैप करके उसका अर्थ देखें।