જો હો ખુદા તો હો ભલે; તેની અમોને શી તમા? છે ઈશ્કથી તો ના વડો જે ઈશ્ક મારૂં તાજ છે.

“If God exists, then let him be; what concern is he to us?But do not be greater than love, for love is my very crown.”

— कलाપી
अर्थ

अगर खुदा है तो रहे; उसकी हमें क्या परवाह है? पर इश्क़ से बड़ा न हो, क्योंकि इश्क़ ही मेरा ताज है।

विस्तार

यह दोहा प्रेम के गहरे महत्व को बताता है। कवि एक साहसिक विचार व्यक्त करते हैं: "यदि ईश्वर है, तो वह रहे; हमें उससे क्या मतलब?" यह अनादर नहीं है, बल्कि यह कहने का एक सशक्त तरीका है कि कुछ और अधिक महत्वपूर्ण है। संदेश का असली सार अगली पंक्ति में आता है: "लेकिन तुम प्रेम से श्रेष्ठ होने का साहस मत करना, क्योंकि प्रेम ही मेरा ताज है।" यहाँ, "प्रेम" केवल मानवीय स्नेह नहीं है; यह एक गहरा, सर्वव्यापी बल है, संभवतः ईश्वरीय प्रेम। कवि प्रेम को अपनी परम महिमा, अपनी पहचान, अपना सर्वोच्च सत्य घोषित करते हैं। वे सभी पारंपरिक सत्ताओं से ऊपर प्रेम को प्राथमिकता देते हैं, यहाँ तक कि किसी देवता को भी, इसे अपने अस्तित्व का सर्वोच्च मार्गदर्शक सिद्धांत बनाते हैं।

Interpretation note: meanings and explanations may be AI-assisted and should not replace a primary text or scholarly edition. See the editorial policy.

ऑडियो

पाठ
हिंदी अर्थ
अंग्रेज़ी अर्थ
हिंदी विस्तार
अंग्रेज़ी विस्तार
Comments · 0

Free — just your email. You'll come right back here.

No comments yet. Be the first.