शब्दार्थ

गुलतानी

ghaltānī

hinoun

अर्थ

लुढ़कना, लोट-पोट होना या मोती का ढलकना।

विस्तार

काव्य में 'गुलतानी' (मूल रूप: ग़लत़ानी) का आशय लुढ़कने, चक्कर खाने या बेचैनी में लोटने की अवस्था से है। इस शे’र में यह मोती के ढलकने या उसकी गतिमान चमक के संदर्भ में प्रयुक्त हुआ है। शायर इस बहुमूल्य मोती की ढलक को अपने सच्चे आँसू के टपकने के मुक़ाबले तुच्छ बताता है।

व्युत्पत्ति

Persian, from the infinitive 'ghaltīdan' (to roll, tumble) combined with the abstract noun suffix '-ī'.

प्रयोग

Commonly paired in izafat constructions like 'ghaltani-e ashk' or 'ghaltani-e gauhar' to describe the delicate rolling motion of tears or pearls.

उदाहरण

गुलतानी-ए-क़तरा-ए-शबनम

गुलतानी-ए-मौज-ए-तूफ़ान

समानार्थी

लुढ़कनग़लतानियतलोटनग़र्दिश

संबंधित शब्द

गुलतानढलकगौहरआँसू
← शब्दकोश पर वापस